Raat & Daad

Cidermerk maakt reclame met bijenbaard

Maarten — Fri, 12 Aug 2011 22:20:59 +0000

De beroker

Maarten — Mon, 02 Aug 2010 18:31:01 +0000

Naast de kapruin is de beroker één van de meest typische imkerwerktuigen.

De beroker

De beroker wordt gebruikt de bijen te kalmeren voor en tijdens het werken aan de bijen. Als reactie op de rook zullen de bijen voedsel opnemen, waardoor ze rustiger worden.

Voor het openen van de kast kan je de bijen wat rook geven om ze te kalmeren

Als materiaal voor het beroken kunnen verschillende materialen gebruikt worden. Het meest worden tabak of natuurlijke materialen als hooi gebruikt. Met wat papier en een minuutje blazen met de balg is de beroker aan de gang en kan je aan de slag met de bijen.

Bovenaanzicht beroker

Klein, maar dapper

Maarten — Sun, 01 Aug 2010 20:29:05 +0000

2 weken terug kreeg mijn eerste bijenvolk wat meer ruimte: het kreeg een nieuw hoogsel en raampjes met kunstraat om uit te bouwen. Vandaag ben ik even gaan kijken of de bijen al gebruik hadden gemaakt van hun extra ruimte. Het resultaat viel wat tegen: geen enkele van de nieuwe raampjes was uitgewerkt. De kolonie is dus nog vrij klein en heeft nog genoeg met haar eerste hoogsel. Hopelijk slaagt ze erin om voor het najaar nog wat uit te breiden.

Ik heb wel van de gelegenheid gebruik kunnen maken om de eerste foto’s van mijn bijen te maken.

De kast, met de 2 hoogsels. Het onderste hoogsel heeft al wat af gezien door de rond de kasten scharrelende eenden

De ingang, met vliegplank

Het onderste hoogsel

Bijen op de raampjes

Imker op Radio 1

Maarten — Thu, 08 Jul 2010 22:00:49 +0000

Gisteren was imker Paul Stuyckens te gast in Midi Libre op Radio 1. Aanleiding hiervoor was het Bijenfeest dat het Museum voor Natuurwetenschappen organiseerde.

Paul vertelt over verschillende aspecten van de bijen en het bijenhouden. Beluister hier zijn interview:

Kennismaking

Maarten — Sat, 03 Jul 2010 23:20:31 +0000

Vandaag heb ik kennis gemaakt met mijn eerste bijenvolkje. Een bevriend imker die mij onder zijn ervaren hoede heeft genomen kon een nazwerm op de kop tikken en heeft mij deze geschonken om te kunnen starten met de bijenteelt. Waarvoor dank!

In afwachting van de eerste foto’s van mijn eigen bijen, hier een zomerse foto van een bij in actie op wat lavendel.

Bij met lavendel

In afwachting van: een handleiding

Maarten — Sat, 19 Jun 2010 22:19:07 +0000

Een imker uit de buurt, die mij bijstaat in het imkerkworden, heeft me laten weten dat hij een zwermpje heeft voor mij. Heel goed nieuws natuurlijk, en de hoogste tijd om het bijenmateriaal klaar te maken!

In dit berichtje laat ik aan de hand van foto’s zien hoe ik mijn raampjes in elkaar heb gezet en de was erin heb gehangen. Op xibel.nl vind je een meer gedetailleerde beschrijving van het monteren van raampjes en het insmelten van kunstraat.

De raampjes en de bijhorende was zijn een belangrijk onderdeel van de bijenkast. Het zijn de funderingen waarop de bijen hun zeshoekige cellen op uitbouwen. De cellen dienen als huisje voor de eitjes en larven en voor de opslag van honing en stuifmeel.

In de handel kan je raampjes kopen die al helemaal klaar zijn voor gebruik, maar als beginnend imker wou ik graag zelf mijn raampjes monteren. Bovendien kon ik zo wat centen uitsparen. Het materiaal voor de raampjes bestaat uit latjes, houtlijm en nageltjes. Verder heb je ook roestvrije ijzerdraad, bijenwas (in de vorm van wafels, die je in de imkerwinkel kan vinden), een draadspanner en materiaal om wat elektrische stroom te genereren (een transformator of een batterijtje met wat kabeltjes) nodig.

De 4 latjes van een bijenraam. De zijlatjes zijn bovenaan wat breder om de ramen in de kast op de juiste afstand van elkaar op te kunnen hangen

Het bovenste en onderste latje hebben voorgeboorde gaatjes en een gootje voor het bespannen met ijzerdraad

Ik heb de latjes met houtlijm aan elkaar bevestigd en met nageltjes (zo dun mogelijk en van de juiste lengte) verstevigd. Probeer het barsten van het hout te vermijden (is mij helaas niet altijd gelukt)

De gemonteerde ramen

Voor het bespannen van de ramen gebruik je best inoxdraad

De ijzerdraad wordt door de gaatjes geregen, rond een nageltje gewonden en vastgenageld

Dan is het tijd voor de draadspanner

De draadspanner wordt over de draad geklemd en rolt golfjes in de draad, zodat deze wordt opgespannen

Dit zijn de waswafels. Die helpen de bijen om de ramen uit te bouwen. Waswafels ken je zelf smelten van was uit je bijenkast of kopen in de imkerwinkel. Als beginnend imker zonder bijen of was moet je uiteraard was kopen

Om de waswafels in de ramen te hangen, moet de ijzerdraad opgewarmd worden. Dit gaat het gemakkelijkst met wat elektrische stroom

Door de weerstand in draad warmt deze op en laat de was errond smelten. Door op tijd de stroom er af te halen, laat je de was zich vastzetten op de draad

Resultaat: ramen met ingesmolten waswafels die zo de bijenkast inkunnen. De bijen zullen op de wafels cellen uitbouwen waarin eitjes worden gelegd, larven groeien en honing en stuifmeel worden opgeslagen

Zwermen

Maarten — Fri, 04 Jun 2010 22:42:57 +0000

Een gezond bijenvolk dat zich goed ontwikkelt wordt na een tijdje te groot en geraakt in plaatsnood in de kast. De natuurlijke reactie van een bijenvolk is het zwermen: de koningin vertrekt en neemt de helft van het volk met zich mee. De zwerm nestelt zich ergens in de buurt en wacht op nieuws van de verkennerbijen, die een nieuwe woonplaats zoeken.

Een bijenzwerm

Een bijenzwerm is meestal vrij rustig en kan ‘geschept’ worden. Een zwerm hangt niet zelden aan een tak en een stevige tik is meestal voldoende om de zwerm in een mand te doen vallen. Hierbij moet wel gezorgd worden dat de koningin mee wordt geschept. Daarna kan de zwerm in een nieuwe kast worden gehuisvest. Als imker kan je zo het geluk hebben om van 1 volk er 2 te maken, maar dan moet je er op tijd bij zijn als je volk gaat zwermen. Meestal is het zwermen iets wat imkers proberen te vermijden, omdat de kans groot is de helft van het volk te verliezen.

Imker met geschepte zwerm

Wat nu als er plots bij je thuis een zwerm bijen in de boom hangt? Als de imker niet in staat is geweest de zwerm te volgen, of niet heeft gezien dat zijn volk is gaan zwermen, dan is de zwerm juridisch gezien van jou. De meeste mensen staan echter niet te springen om eigenaar van een bijenvolk te worden, dus wordt meestal de brandweer opgetrommeld. Die schakelen dan een lokale imker in om de zwerm te gaan scheppen. Als de imker zijn zwerm wel heeft kunnen volgen en bij je aanbelt om te melden dat zijn zwerm in je boom hangt, dan blijft hij eigenaar.

Nu ik wat meer geïnteresseerd ben in bijen, valt het me op dat er sinds half mei regelmatig verhalen in de pers opduiken over bijenzwermen (bijen zwermen vooral in mei en juni). Dikwijls gaat het over zwermen die een vreemde locatie kiezen om zich te nestelen:

Een bijenzwerm in een Nederlandse brievenbus

Een zwerm op een Australische wasdraad

Hier is zelfs sprake van ‘woedende bijen’, maar een bus haarlak inschakelen om de beestjes weg te jagen lijkt mij nu ook niet dadelijk van een hoge intelligentie getuigen.

Een bijenzwerm is ongevaarlijk wanneer hij niet gestoord wordt. Als je er mee wordt geconfronteerd, blijf rustig en contacteer een plaatselijke imker of de plaatselijke brandweer.

Imkerpedia

Maarten — Fri, 30 Apr 2010 22:48:03 +0000

Bij het opzoeken van wat info over mijn nieuwe bijenkasten (hierover later meer), stootte ik op Imkerpedia. Dit is een soort Wikipedia voor alles wat met bijenteelt te maken heeft.

Imkerpedia is een enorm rijke bron voor beginnende (en ook voor meer gevorderde) imkers. Door zelfs enkel maar wat willekeurig op de site te grasduinen leer je al enorm veel bij over bijen en imkeren. Imkerpedia is een initiatief van bijenhouden.nl, op zich ook al een enorme bron van imkerkennis.

Honingproductie wereldwijd

Maarten — Wed, 21 Apr 2010 21:41:29 +0000

Door mijn interesse in statistieken vroeg ik mij af welke landen de meeste honing produceren. Ik vond de productiegegevens voor de 20 grootste honinglanden op de website van FAOSTAT.

Op het volgende kaartje zijn de 20 grootste honingproducerende landen in het geel ingekleurd. De cirkels vertegenwoordigen de jaarlijks geproduceerde hoeveelheid honing. Verderop vind je een grafiek met dezelfde gegevens.

Top 20 van honingproducerende landen in 2007

Enkele conclusies:

China produceert meer honing dan de rest van de top 5 samen
de honingproductie is verspreid over de 5 continenten
het zijn vooral de landen met een grote oppervlakte die honing produceren (de 8 grootste landen van de wereld zijn vertegenwoordigd in de top 20 van honingproducerende landen)

Bijen in actie

Maarten — Sun, 11 Apr 2010 20:09:04 +0000

Tijdens een weekje vakantie in de Champagnestreek spotte ik veel bijenkasten. De kleine bloemen van de wijnstokken leveren maar weinig stuifmeel en nectar, maar blijkbaar is er in de regio voldoende bijenvoedsel beschikbaar voor heel wat bijenvolkjes.

Aan ons vakantiehuisje stond een kerselaar die volop in bloei aan het komen was. De ideale gelegenheid om wat bijenfotografie te oefenen:

De kapruin

Maarten — Sun, 28 Mar 2010 09:34:57 +0000

Als beginnend imker heb je heel wat materiaal nodig. Na het voltooien van de cursus voor beginnende imkers kreeg ik alvast een bijenkast en bijhorende raampjes van de Limburgse imkersbond. Gisteren kocht ik dan het eerste deel van mijn imkeruitrusting: een kapruin. Een kapruin moet zowat het meest typische imkermateriaal zijn: een hoed of kap met een netje voor het gezicht, wie associeert dat niet met bijenhouden?

Mijn nieuwe kapruin

Een voorzichtig imker die omzichtig te werk gaat heeft wellicht geen kapruin nodig, maar als beginneling lijkt het mij geen overbodige luxe. Bovendien kunnen er altijd onvoorziene dingen of ongelukjes gebeuren die de bijen uit hun humeur kunnen brengen. Een beetje bescherming tegen giftige angels is dan zeker geen luxe.

Duidelijk een goede bescherming tegen aanvalslustige bijen, die kapruin

De naam kapruin blijkt verwant met kaproen, de benaming van een typisch hoofddeksel uit de middeleeuwen.

De rode kaproen, een album van Robert en Bertrand. Afbeelding: www.catawiki.nl

Ik denk dat ook het kapje van Roodkapje een kaproen was. Maar we wijken een beetje af. De kapruin is voor mij een nieuwe stap richting imkerschap en een eerste (maar zeker niet laatste) bericht met als trefwoord materiaal.

Virtueel imkeren

Maarten — Tue, 23 Mar 2010 22:15:04 +0000

In afwachting van mijn echte imkerschap heb ik alvast kunnen proeven van het virtuele imkeren. Tijdens een surftocht op het internet ontdekte in namelijk ‘30 days Honey‘.

30 days Honey is een spelletje dat je online kan spelen. Bedoeling is dat je van een grasveldje een productieve bijenstand maakt. Hiervoor moet je gras maaien, bloemen planten (en water geven), bijenkasten bouwen en schoonmaken, honing oogsten en de honing verkopen. Met de opbrengst kan je dan gaan uitbreiden.

In het begin moet je je tevreden stellen met kleine houten bijenkastjes

Eenmaal op dreef kan je nieuwe en grotere kasten kopen die meer honing opbrengen

Al bij al een amusant tijdverlies van een paar minuten, met bijtjes die lustig in het rond vliegen en de honing die met kilo’s binnenkomt. De grasmachine en de bijl gaan er wel wat over !

Help de bijen een handje

Maarten — Sat, 20 Mar 2010 21:01:07 +0000

Voor veel imkers (waar ik mij nog niet toe reken) is het rond deze periode tijd om de kasten een eerste keer te openen om te kijken hoe de bijen de winter zijn doorgekomen. De laatste jaren gebeurt dit door de grote bijensterfte dikwijls met enige bezorgdheid.

Over de bijensterfte wil ik het in dit bericht niet hebben (ongetwijfeld komt die later nog aan bod op Raat & Daad). Waar ik het wel wil over hebben is een maatregel die iedereen met een tuin kan treffen om de bijensterfte tegen te gaan. Wist je dat de bijen helpen namelijk heel gemakkelijk is: plant gewoon wat bloemen, bomen en struiken die veel nectar en stuifmeel produceren!

Een bij aan het werk tussen Krokus, een vroege bloeier met veel stuifmeel. Foto: Entons (Flickr)

In de laatste editie van Seizoenen (het tweemaandelijks tijdschrift van Velt) staat een artikel over de bijensterfte. Er wordt ook een lijst gegeven van goede nectar- en stuimeelplanten. Hier volgt de lijst:

distelsoorten (kogeldistel, blauwe distel, kaardenbol, ezelsdistel)
sommige tuinkruiden (venkel, tijm, munt, dille, lavendel)
engelwortel
vingerhoedskruid
gipskruid
moerasspirea
rudbeckiasoorten
lupine
wilde margriet
herfstaster
krokus
sneeuwklokje
duizendblad
wilde marjolein
ezelsoor
sedumsoorten
heide
klimop
klaver
floxsoorten

Nog enkele bomen en struiken:

boskamperfoelie
(klim)hortensia
meidoorn
wilg
linde

Denk dus eens aan de bijen als je nieuwe planten in je tuin zet!

Een lange winter en een nieuw begin

Maarten — Fri, 12 Mar 2010 23:25:56 +0000

Net als vorig jaar is deze winter weer koud en lang. De natuur doet er lang over om uit haar winterslaap te ontwaken: de planten komen later in bloei en daardoor blijven de bijen ook nog wat langer in hun kasten.

Toch heb ik op de laatste dag van februari de eerste bijen gezien op een bedje krokussen dat in de volle zon stond. Het was een blij weerzien en meteen ook het sein om maar eens werk te maken van deze blog.

Bij deze wordt Raat & Daad dus gelanceerd! Wat je mag verwachten vind je op deze pagina over Raat & Daad. Hier alvast het Raat & Daad-logo: